Güneş Sistemi’nin gizemli üyesi Mars hakkında yürütülen bilimsel çalışmalar gezegenin bir zamanlar devasa su kütlelerine ev sahipliği yapmış olabileceğini kanıtlıyor. Sahra Çölü’nde 2011 yılında bulunan ve milyarlarca yıllık geçmişe sahip olan bir kaya parçası Mars meteoriti su taşıyan mineralleriyle bilim dünyasında büyük bir heyecan yarattı. Danimarka Teknik Üniversitesi araştırması kapsamında gerçekleştirilen detaylı analizler kızıl gezegenin kabuğunda sanılandan çok daha derin bir su rezervuarı bulunduğuna dair somut veriler sunuyor.
Erken Mars su rezervuarı hakkında devrim niteliğinde yeni kanıtlar gün yüzüne çıkıyor
Bilim çevrelerince NWA 7034 veya popüler adıyla “Black Beauty” olarak bilinen bu 4.48 milyar yaşındaki kozmik ziyaretçi Mars’ın jeolojik hafızasını günümüze taşıyor. Araştırmacılar değerli örneğe zarar vermemek adına X-ışını ve nötron tomografisi gibi ileri teknoloji tarama yöntemlerini kullanarak kayanın iç yapısını inceledi. Bu hassas taramalar sonucunda Mars meteoriti bünyesinde hidrojen bakımından zengin demir oksihidroksit Mars mineral kümelerinin yer aldığı saptandı. Toplam ağırlığının önemli bir kısmını nem içeriğine borçlu olan bu yapılar kızıl gezegenin erken dönemlerinde sıvı suyun kimyasal olarak aktif bir rol oynadığını gösteriyor.
Gezegenin yüzeyine çarpan devasa göktaşlarının etkisiyle kabuktan kopup uzaya savulan bu taşlar Mars su geçmişi hakkında eşsiz bilgiler sağlıyor. Demir oksihidroksit varlığı suyun sadece yüzeysel göllerde değil kabuğun derin katmanlarına nüfuz etmiş geniş bir ağda bulunduğuna işaret ediyor. Analiz edilen Mars su içeriği meteorit verileri incelenen örneği şimdiye kadar keşfedilen en nemli ve su zengini kayaçlardan biri yapıyor. Kızıl Gezegen su bulguları incelendiğinde gezegenin erken dönem jeolojisine dair elde edilen bu sonuçlar Mars’ın antik kabuk yapısı içerisinde hapsolmuş muazzam su kütlelerinin varlığını destekliyor.
Mars meteorit analizi sonuçları Perseverance keşif aracının verileriyle örtüşüyor
Uzay ajanslarının yürüttüğü modern keşif görevleri yörüngeden ve yüzeyden gelen verilerle antik nehir yataklarının varlığını zaten doğrulamıştı. Ancak bu yeni çalışma Mars jeolojisi su etkileşimi arasındaki bağı laboratuvar ortamında somut bir şekilde kanıtladı. NASA’nın Perseverance Jezero Krateri su izleri üzerine yaptığı araştırmalarla bu meteorit arasında şaşırtıcı benzerlikler bulunuyor. Farklı bölgelerden gelmelerine rağmen her iki alanda da benzer hidratlı fazların tespit edilmesi kızıl gezegenin geçmişinde Mars’ta sıvı su kanıtları için küresel bir yayılım olduğunu gösteriyor.
Kızıl gezegendeki oksitlenmiş katmanlar suyun binlerce yıl boyunca kayalarla temas halinde kaldığını açıkça ortaya koyuyor. Gelecekte planlanan örnek getirme görevleri Mars meteoritinde su izleri üzerinde yapılan bu öncü çalışmaların doğruluğunu pekiştirme potansiyeli taşıyor. Bilim insanları gezegenin üst katmanlarında kalıcı ve geniş ölçekli kaynakların bulunduğu o kadim dönemi aydınlatmak için daha fazla numune analiz etmeyi bekliyor. Teknolojik imkanların gelişmesiyle birlikte evrenin bu tozlu komşusunun okyanuslarla kaplı geçmişi tüm detaylarıyla netleşiyor.
Mars’ın kadim geçmişi Sahra Çölü’nde bulunan bu küçük kaya parçasıyla yeniden yazılıyor. Yapılan her yeni çalışma Mars meteoriti içindeki saklı sıvı izlerinin gezegenin evrimindeki kritik rolünü daha iyi anlamamızı sağlıyor. Uzay araştırmaları kızıl gezegenin bir zamanlar yaşam için uygun şartlar sunan nemli bir yer olduğunu Mars meteorit su bulgusu sayesinde her geçen gün daha güçlü kanıtlarla ortaya koyuyor.
