Neden önemli: Araştırma, basit ayar işlemlerinin bile şerit kontrolünü bozabildiğini ve sürücüde bilişsel stresi artırabildiğini ortaya koyuyor. Bu tablo, üreticilerin fiziksel tuşlara geri dönmesi ve menü tasarımını sadeleştirmesi yönündeki baskıyı güçlendiriyor.
Modern otomobillerde giderek büyüyen dokunmatik ekranlar, konfor kadar güvenlik tartışmalarını da beraberinde getiriyor. Washington Üniversitesi ile Toyota Araştırma Enstitüsü’nün ortak yürüttüğü “Hareket Halindeki Ekranlar” çalışması, sürücünün ekranla etkileşiminin direksiyon hakimiyeti ve dikkat üzerindeki etkisini yüksek gerçeklikli bir simülatör ortamında ölçtü.
Ekran kullanımı şerit hakimiyetini zayıflatıyor
Araştırmada katılımcılardan, sanal şehir trafiğinde ilerlerken klima ayarlarını değiştirme veya radyo istasyonu seçme gibi görevleri yerine getirmeleri istendi. Sonuçlara göre hareket halindeyken dokunmatik ekrana dokunma isabeti ve işlem hızı, araç dururken elde edilen performansa kıyasla yüzde 58 azaldı. Daha kritik bulgu ise sürücülerin menülerle uğraştığı anlarda şeritlerinden sapma oranının yüzde 40’ın üzerine çıkması oldu.
Bilişsel yük ve stres ölçümlerle doğrulandı
Çalışma, riskin sadece araç kontrolündeki bozulmayla sınırlı kalmadığını da gösterdi. Göz bebeği büyümesi ve cilt iletkenliği gibi fizyolojik göstergeler, sürücülerin ekranda doğru simgeyi ararken yüksek bilişsel yük ve stres yaşadığını ortaya koydu. Dikkatin yoldan ekrana kayması, çevresel farkındalığı azaltırken beklenmedik tehlikelerde tepki süresini uzatabiliyor.
Üreticilere fiziksel tuş ve sade menü önerisi
Araştırmacılar, sık kullanılan işlevlerde dokunmatik ekran bağımlılığının azaltılmasını öneriyor. Klima kontrolü, ses ayarı, silecekler ve ön cam buğu çözücü gibi temel işlemler için fiziksel düğme veya kadranların geri getirilmesi tavsiye ediliyor. Ayrıca menü derinliğinin azaltılması ve en kritik ayarların ilk ekranda erişilebilir olması gerektiği vurgulanıyor. Kas hafızasıyla kullanılabilen fiziksel kontrollerin, sürücünün gözünü yoldan ayırmadan işlem yapmasına imkan tanıdığı belirtiliyor.
Tasarım trendi yeniden fiziksele dönebilir
Bulgular, otomobil içi arayüz tasarımında yeni bir döneme işaret edebilir. Bazı üreticilerin son modellerinde yeniden fiziksel tuşlara yer vermeye başlaması, güvenlik ve kullanım kolaylığının ekran estetiğinin önüne geçmeye başladığı şeklinde yorumlanıyor. Bu eğilimin hız kazanıp kazanmayacağı ise regülasyonlar, tüketici tepkisi ve markaların tasarım stratejileriyle birlikte şekillenecek.
