Gök bilimciler galaksimizin kalbindeki Sagittarius A* bölgesinin dev bir kara delik yerine fermiyonik karanlık madde kümesi barındırdığını öne sürdü. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society dergisinde yer alan yeni akademik çalışma Samanyolu merkezinde kara delik bulunduğu yönündeki köklü kabule meydan okuyarak galaktik dinamikleri baştan tanımladı.
Karanlık madde çekirdeği modeli galaksinin kalbindeki hareketliliği tutarlı şekilde yanıtlıyor
Uluslararası bir astronom ekibi tarafından ortaya atılan bu yeni model galaksinin merkezindeki süper kütleli nesne ile çevresindeki hâleyi tek bir fiziksel yapı olarak tanımlıyor. Uzmanlar Samanyolu merkezinde kara delik yerine konumlanan bu yoğun çekirdeğin kütleçekimsel etkileri bakımından standart modellerden ayırt edilemeyecek sonuçlar verdiğini saptadı. Yoğun madde kümesi yakın çevresindeki S-yıldızlarının ekstrem hızlarını ve yörünge hareketlerini tutarlı bir şekilde yanıtlıyor. Gözlemlenen veriler merkezdeki bu kütle odağının sadece bir olay ufkuyla sınırlı kalmadığını ortaya koyuyor. Galaksi merkezi gizemi üzerine yapılan çalışmalar galaktik merkez gözlemleri sonucunda elde edilen verilerle birleşince ortaya ezber bozan bir yapı çıkıyor.
Uzay araştırmalarında elde edilen Gaia DR3 verileri Samanyolu galaksi merkezi çevresindeki dış kısımlarda yıldız dönüş hızlarının beklentilerin aksine yavaşladığını kanıtlamıştı. Geleneksel süper kütleli kara delik kanıtları bu yavaşlamayı açıklamakta zorlanırken karanlık madde çekirdeği modeli merkezin dışarısıyla olan kütleçekim bağını tutarlı bir çerçeveye oturtuyor. Astronomlar merkezdeki bu süper yoğun yapının aslında galaksiyi saran geniş karanlık madde ağının bir uzantısı olduğunu savunuyor. Bu durum Sagittarius A* kara delik hipotezi karşısında tutarlı bir duruş sergileyerek kozmik çekirdek araştırması yürüten uzmanlara yeni bir bakış açısı sağlıyor. Fermiyonik karanlık madde etkileri olay ufku görüntü analizi süreçlerinde karşılaşılan optik sonuçları da başarıyla yanıtlıyor.
Işığın bükülme biçimi süper yoğun çekirdeğin varlığını tescil ediyor
Event Horizon Telescope ekibinin paylaştığı ünlü kara delik gölgesi görüntüsü Sagittarius A* bölgesinin olay ufkuna sahip bir kara delik olduğunun en büyük kanıtı sayılıyordu. Ancak yeni araştırmayı yürüten bilim insanları yeterli yoğunluğa ulaşmış bir Sagittarius A* karanlık madde kümesinin ışığı benzer şekilde bükebileceğini belirtti. Gözlemlenen karanlık merkez ve etrafındaki parlak halka bir olay ufkunun varlığından ziyade kütleçekimsel mercekleme etkisinden kaynaklanıyor olabilir. Bu teorik yaklaşım Sagittarius A* alternatif açıklama arayışında olan fizikçiler arasında yeni bir tartışma başlatırken ışığın davranış biçimini farklı bir perspektifle ele alıyor.
Bilim dünyası için en kritik ayrım noktası kara deliklerin çevresinde oluşması beklenen foton halkaları olacak. Karanlık madde çekirdeği modelinde bu halkaların oluşmayacağı öngörüldüğü için gelekteki gözlemler iki teori arasındaki kazananı belirleyecek. Şili’de bulunan Çok Büyük Teleskop bünyesindeki GRAVITY interferometresi ile yapılacak hassas ölçümler merkezdeki kütlenin bir olay ufkuna sahip olup olmadığını kesinleştirecek. Samanyolu merkezinde kara delik bulunduğu varsayımının yerini alabilecek bu model galaksimizin evrimini ve karanlık maddenin doğasını anlama yolunda yeni bir kapı aralıyor. Astronomlar gelecekteki verilerin evrenin en gizemli bölgesine dair tüm bildiklerimizi değiştirebileceğini öngörüyor.
