Neden önemli: Bu karar, milyonlarca kullanıcının uzun süredir tercih ettiği düşük maliyetli yurt dışı alışveriş modelinin fiilen sona ermesi anlamına geliyor. Aynı zamanda e-ticaret ekosisteminde yerli üretici ve satıcıların rekabet dengelerini doğrudan etkileyecek yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Türkiye’de uygun fiyatlı ürünlere erişim imkanı sunan küresel e-ticaret platformları Temu ve Shein, Ticaret Bakanlığı tarafından hayata geçirilen yeni gümrük düzenlemeleri sonrasında faaliyetlerini durdurma kararı aldı. Gümrük rejiminde yapılan köklü değişiklikler, özellikle Çin merkezli platformların bireysel yurt dışı satış operasyonlarını sürdürülemez hale getirdi. Alınan karar, sınır ötesi alışveriş alışkanlıklarını kökten değiştirirken dijital pazaryerlerinde dengelerin yeniden kurulmasına yol açtı.
Gümrük mevzuatı bireysel yurt dışı alışverişi fiilen bitirdi
Yeni düzenlemelerle birlikte yurt dışından bireysel alışverişe uygulanan basitleştirilmiş gümrük prosedürleri kaldırıldı. Resmi makamlar tarafından getirilen daha katı kurallar ve artan vergi yükleri, küçük tutarlı siparişlerde dahi maliyetleri ciddi şekilde yükseltti. Bu durum, bireysel tüketiciler için yurt dışı alışverişi pratik olmaktan çıkarırken platformları da operasyonlarını askıya almaya zorladı.
Temu, uygulama üzerinden global gönderim seçeneğini tamamen kapatarak kullanıcıların yurt dışı sipariş vermesini engelledi. Şirket, Türkiye’de yalnızca yerel depolarda bulunan sınırlı stoklarla hizmet vermeye devam ediyor. Shein ise kullanıcılarına gönderdiği bilgilendirme mesajıyla Türkiye’ye yönelik satışlara geçici olarak ara verdiğini duyurdu.
Vergi yükü ve denetimler karar sürecini hızlandırdı
Platformların bu adımı atmasında yalnızca vergi oranlarındaki artış değil, eş zamanlı yürütülen hukuki ve idari denetimler de etkili oldu. Rekabet Kurumu tarafından gerçekleştirilen yerinde incelemeler ve dijital veri analizleri, yabancı menşeli firmaların Türkiye operasyonlarını yeniden değerlendirmesine neden oldu.
Özellikle düşük fiyatlı ürünlerde uygulanan ek gümrük beyanname hizmet bedelleri, yurt dışı alışverişin cazibesini büyük ölçüde ortadan kaldırdı. Şubat ayı itibarıyla yürürlüğe girecek yeni uygulamalar kapsamında, en küçük aksesuar siparişleri için dahi yüksek tutarlı resmi işlem ücretleri ödenmesi gerekecek.
Yerel depolama modeli öne çıkıyor, pazar daralıyor
Yeni gümrük düzenlemesiyle birlikte her bir paket için detaylı gümrük beyannamesi zorunlu hale gelirken bu durum e-ticaret hacminde ciddi bir daralma beklentisini beraberinde getiriyor. Temu ve Shein gibi platformlar, sınır kapılarında yaşanabilecek operasyonel yığılmaları ve artan maliyetleri göz önünde bulundurarak global satış kanallarını kapatmayı en rasyonel seçenek olarak değerlendiriyor.
Uzmanlara göre bu süreç, yerli üretici ve satıcılar için yeni fırsatlar yaratırken bireysel ithalat alışkanlıklarında kalıcı bir değişime yol açacak. Ticaret Bakanlığı ise atılan adımlarla yerli esnafı korumayı ve haksız rekabetin önüne geçmeyi hedeflerken, dijital alışveriş pazarı uzun bir aradan sonra en durgun dönemlerinden birine girmiş durumda.
