Neden önemli: DRAM tarafındaki kalıcı arz baskısı, PC’den tüketici elektroniğine kadar birçok ürün grubunda fiyat ve bulunabilirlik sorunlarını derinleştirebilir. Yapay zeka odaklı bellek talebi, geleneksel bellek pazarının dengesini uzun vadeli olarak değiştiriyor.
Bellek üreticisi Micron, küresel DRAM pazarındaki arz dengesizliğinin geçici değil yapısal bir sorun haline geldiği uyarısında bulundu. Şirket yönetimine göre, talebin üretim kapasitesinin üzerinde seyretmesi nedeniyle mevcut arz sıkıntısı 2026 takvim yılının ötesine uzanabilir. Bu tablo, başta PC ve tüketici elektroniği olmak üzere birçok sektörde fiyat baskısının devam edeceğine işaret ediyor.
HBM talebi üretim kapasitesini şekillendiriyor
Arz darboğazının arkasındaki temel neden, yapay zeka ve yüksek performanslı hesaplama sistemlerinde kullanılan Yüksek Bant Genişlikli Belleklere (HBM) yönelik olağanüstü talep. Micron, 2026 yılı için planlanan tüm HBM üretim kapasitesinin şimdiden sözleşmelere bağlandığını duyurdu.
HBM gibi yüksek karlılığa sahip ürünlere ayrılan wafer kapasitesi arttıkça, DDR5 gibi daha yaygın bellek türleri için ayrılabilecek üretim payı daralıyor. Bu durum, bellek üreticilerinin sınırlı kaynaklarını veri merkezi ve yapay zeka odaklı segmentlere kaydırmasına neden oluyor.
Uzun vadeli sözleşmeler piyasadaki erişimi daraltıyor
Mevcut ortamda bellek tedarik güvenliği, teknoloji şirketleri için kritik bir öncelik haline gelmiş durumda. Büyük oyuncular, üreticilerle çok yıllı anlaşmalar imzalayarak arzlarını garanti altına alıyor. Bu sözleşmeler, üretimin önemli bir bölümünü henüz piyasaya çıkmadan kilitliyor ve spot pazarda erişilebilir hacmi azaltıyor.
Bu tür anlaşmalara dahil olamayan şirketler ise daha yüksek fiyatlar, sınırlı tahsisler ve uzayan teslimat süreleriyle karşı karşıya kalıyor. Micron ve diğer üreticiler yeni fabrika yatırımlarını artırsa da bu tesislerin devreye girmesi ve piyasa dengesini etkilemesi uzun zaman alacak.
Etkiler segmentlere göre ayrışıyor
DRAM arz sıkıntısının etkileri tüm pazarları aynı ölçüde etkilemiyor. Kurumsal ve veri merkezi segmentleri, uzun vadeli anlaşmalar sayesinde nispeten korunmuş durumda olsa da artan maliyetleri fiyatlara yansıtmak zorunda kalacak.
Buna karşılık tüketici PC’leri, oyun sistemleri ve orta ölçekli işletmeler için tablo daha zorlu görünüyor. Bu alanlarda hem ürün bulunabilirliğinin azalması hem de artan maliyetlerin nihai ürün fiyatlarına yansıması bekleniyor. Micron’un açıklaması, yapay zeka odaklı dönüşümün bellek tedarik zincirlerinde nasıl uzun soluklu ve küresel bir baskı yarattığını net biçimde ortaya koyuyor.
