Neden önemli: Erteleme kararı, ABD’nin Çin’e karşı tarife aracını masada tutarken ticari gerilimi kontrollü yönetme arayışını gösteriyor. Otomotiv, telekom ve savunma gibi alanlarda yaygın kullanılan “eski nesil” çiplerde tedarik ve rekabet tartışmalarını da doğrudan etkiliyor.
Amerika Birleşik Devletleri, Çin’in yarı iletken sektöründeki stratejilerine yönelik yeni bir tarife paketi hazırladığını duyurdu. USTR tarafından yapılan kamu duyurusunda, Çin’in sektörü domine etmeye yönelik yaklaşımı eleştirilirken, yeni tarifelerin uygulanması için uzun bir geçiş süresi tanındığı belirtildi. Buna göre ABD, Çin menşeli yarı iletkenlere yönelik ek vergileri hemen devreye almak yerine Haziran 2027’ye erteledi.
Tarifeler 18 ay boyunca sıfır oranlı kalacak
Erteleme kararına göre ilk tarife artışı 2027 yılına kadar başlamayacak. Önümüzdeki 18 ay boyunca ek gümrük oranları yüzde sıfır seviyesinde tutulacak. Haziran 2027’de ise tarifeler, en az 30 gün önceden açıklanacak yeni bir seviyeye yükselecek. Bu adım, iki ülke arasındaki ticari gerilimi düşürmeye yönelik kontrollü bir takvim olarak yorumlanıyor.
Soruşturmanın odağı: eski nesil çiplerde Çin’in ağırlığı
Kararın arka planında, Biden yönetiminin son döneminde başlatılan ticaret soruşturmasının bulguları yer alıyor. Soruşturma, Çin’in eski nesil yarı iletken çip üretimindeki hâkimiyetine ve bu alandaki destek mekanizmalarına odaklandı. Eski nesil çipler; otomotiv sistemlerinden tüketici elektroniğine, telekom altyapısından endüstriyel donanıma kadar geniş bir alanda kullanıldığı için, ABD tarafında tedarik güvenliği tartışmalarının kritik başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Küresel güvenlik tartışması: ABD ve AB endişeli
Soruşturma süreciyle birlikte eski nesil çipler, yalnızca ticari değil, güvenlik boyutuyla da küresel endişe konusu hâline geldi. ABD ve Avrupa Birliği, bu segmentte Çin’in üretim ağırlığının uzun vadede stratejik riskler doğurabileceğine işaret ediyor. Buna rağmen tarifelerin ertelenmesi, Washington’un hem stratejik esneklik koruma hem de ticari gerilimi yönetme çabasını yansıtıyor.
Trump-Şi hattında “ticaret ateşkesi” süreci
Tarife ertelemesi, Trump yönetiminin Çin ile ilişkilerde yeni bir denge aradığı bir döneme denk geliyor. Ekim ayı sonlarında Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında sağlanan geçici ticaret ateşkesi de bu çerçevede değerlendiriliyor. Anlaşma kapsamında ABD’nin bazı Çin ürünlerindeki yüksek tarifeleri düşürmesi, Pekin’in ise fentanil üretimine aracılık eden kimyasalların denetimini sıkılaştırması, tarafların gerilimi tamamen bitirmeden yönetmeye çalıştığına işaret ediyor. Trump’ın Şi ile Pekin’de görüşme ve Çin liderini ABD’ye resmî ziyaret için ABD’ye davet etmeyi planladığını açıklaması da diplomatik kanalın açık tutulduğunu gösteriyor.
