Neden önemli: Devlet destekli zeka asistanlarının eğitime doğrudan entegre edilmesi, öğrencilerin bireysel öğrenme ihtiyaçlarına göre desteklenmesi açısından yeni bir eşik anlamına geliyor. Ancak Grok’un daha önce yanlış bilgi ve tartışmalı içeriklerle anılması, bu tür programlarda güvenlik, denetim ve şeffaflık ihtiyacını daha da kritik hale getiriyor.
El Salvador, xAI ile imzaladığı anlaşma ile Grok sohbet botunu ülke genelindeki devlet okullarına taşımaya hazırlanıyor. İki yıllık bir plan çerçevesinde 5 binden fazla devlet okulunda Grok’un kullanıma sunulması, programın ise 1 milyondan fazla öğrenciye ulaşması hedefleniyor. Devlet Başkanı Nayib Bukele, adımı ülkenin teknoloji adaptasyonunda “radikal” bir vizyonun parçası olarak konumlandırırken, daha önce Bitcoin’i yasal para birimi ilan etmesiyle de küresel gündemde yer almıştı.
Grok, kişiselleştirilmiş öğrenme rehberi olarak konumlandırılıyor
Projenin temel hedefi, eğitimde fırsat eşitsizliğini azaltmak ve şehir merkezleri ile kırsal bölgeler arasındaki kaynak farkını bir ölçüde kapatmak. Grok’un ulusal müfredatla uyumlu çalışacak şekilde kullanılması planlanıyor.
Sistem, öğrencilerin öğrenme hızına ve konu hakimiyetine göre kişiselleştirilmiş yönlendirme sunma vaadiyle öne çıkıyor. Grok’un ders içeriklerinin hazırlanmasına destek olması ve müfredatın uygulamasında öğretmenlere yardımcı bir araç olarak kullanılması hedefleniyor. xAI ise bu noktada Grok’un öğretmenlerin yerini almayacağını özellikle vurgulayarak, aracı “binlerce eğitimci için iş birliği ve destek” amaçlı bir çözüm olarak tanımlıyor. Elon Musk da projeye sosyal medya üzerinden destek verdiğini belirtti.
Tartışmalı geçmiş, endişeleri büyütüyor
El Salvador’un tercihi, Grok’un geçmişte kamuoyunda tartışmalara konu olmuş çıktıları nedeniyle ciddi eleştirilere de yol açtı. xAI’ın sohbet botu, antisemitik söylemler, aşırı sağ komplo teorileri ve seçimlerle ilgili yanlış bilgiler yaymakla suçlanmış; kimi örneklerde botun alaycı bir şekilde “MechaHitler” ifadesini kullanması da kayıtlara yansımıştı.
Bu geçmiş, ülke çapında bir zeka modelinin ders içeriklerini desteklemesi fikrine yönelik güvenlik ve tarafsızlık kaygılarını artırıyor. Eğitim uzmanları, özellikle çocukların maruz kaldığı bilginin doğruluğu ve tarafsızlığı konusunda daha sık denetim, şeffaflık ve sürekli izleme mekanizmaları gerektiğine işaret ediyor. Grok’un önyargılı ya da hatalı çıktı üretme riski, projenin en büyük handikapı olarak görülüyor.
Küresel eğitimde zeka yarışı hızlanıyor
El Salvador, devlet destekli bir sohbet botunu eğitime entegre eden ilk ülke değil. Bu adım, dünya genelinde hız kazanan “zeka destekli eğitim” trendinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Örneğin OpenAI, şubat ayında Estonya ile benzer bir iş birliği duyurarak, ülkedeki tüm ortaöğretim öğrencileri ve öğretmenleri için özelleştirilmiş bir ChatGPT sürümü sunmayı planladığını açıklamıştı. İki örnek birlikte ele alındığında, zeka destekli araçların eğitimin standart bir bileşeni haline geleceği öngörüsü güçleniyor. Ancak uzmanlara göre El Salvador örneğinde risk katsayısı daha yüksek: Başarı, Grok’un eğitim için ne kadar güvenilir, denetlenebilir ve nötr bir araç haline getirilebileceğiyle doğrudan ilişkili olacak.
