Neden önemli: Kış şartlarında pist kapatma kararları gecikme ve iptallerin en büyük tetikleyicilerinden biri. Anlık ölçüm ve erken uyarı, hem uçuş emniyetini artırıyor hem de gereksiz pist kapatmalarını azaltarak operasyonu daha stabil hale getiriyor.
İstanbul Havalimanı, kış operasyonlarında uçuş emniyetini güçlendirmek ve hava koşullarının yol açtığı aksaklıkları azaltmak için yeni bir teknolojiyi devreye aldı. İGA tarafından kurulan sistem, pist yüzeyini sürekli izleyerek kar birikimi ve buzlanma gibi riskleri yapay zeka algoritmalarıyla erken aşamada tespit etmeyi hedefliyor. Avrupa’nın en yoğun havalimanlarından biri olan İstanbul Havalimanı’nda uygulanan bu model, operasyonel kesintileri en aza indirmeyi amaçlıyor.
Pist yüzeyi anlık ölçülüyor, riskler önceden tahmin ediliyor
Yeni sistem, pist yüzeyindeki kritik parametreleri gerçek zamanlı olarak takip ediyor. Kar birikimi, su derinliği ve yüzey kirliliği gibi veriler sürekli raporlanıyor. Bunun yanında, dört ayrı meteoroloji istasyonundan gelen sıcaklık, nem ve yağış verileri yapay zeka tarafından analiz ediliyor. Böylece buzlanma ve don riski oluşmadan önce öngörülebiliyor. Sensörlerden gelen veriler, operasyon ekiplerine erken uyarı sağlayarak kararların yalnızca gözleme değil ölçüme dayalı verilmesini mümkün kılıyor.
Hedef gereksiz pist kapatmalarını azaltmak
Sistemin en önemli katkılarından biri operasyonel verimlilik tarafında görülüyor. Pist kapatma kararları artık objektif verilerle desteklendiği için, pistin yalnızca gerçekten gerekli durumlarda kapatılması amaçlanıyor. Bu yaklaşım, özellikle yoğun kış günlerinde gecikme ve iptal riskini azaltabilecek bir unsur olarak öne çıkıyor. Yapay zeka, riskli bölgeleri önceden işaretleyerek bakım ekiplerinin daha hedefli müdahale yapmasına da imkan tanıyor.
İGA Operasyonlardan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Büyükkaytan, sistemin güvenlik ve operasyon sürekliliğine katkı sağladığını belirterek dijitalleşme ve ileri teknoloji yatırımlarının kış operasyonlarının önemli bir parçası haline geldiğine dikkat çekti.
Dijital dönüşüm stratejisinin yeni halkası
İGA’nın devreye aldığı bu sistem, İstanbul Havalimanı’nın otomasyon ve yapay zeka odaklı dijital dönüşüm yaklaşımının bir parçası olarak konumlanıyor. Pist güvenliğine yönelik bu uygulamanın, özellikle kar yağışının yoğun olduğu bölgelerdeki havalimanları için örnek bir model oluşturması bekleniyor. Sektörün genel eğilimi de, benzer erken uyarı ve ölçüme dayalı karar sistemlerinin havacılıkta daha yaygın hale gelmesi yönünde.
