Neden önemli: Yapay zeka için kritik öneme sahip belleklerde yaşanan darboğaz, yalnızca veri merkezlerini değil akıllı telefon ve PC gibi kitlesel pazarları da etkiliyor. Krizin uzaması, tüketici elektroniğinde maliyet artışlarını ve üreticilerin planlarında revizyonları tetikleyebilir.
Dünyanın önde gelen bellek üreticilerinden Micron Technology, yapay zeka devriminin yarattığı talep baskısı nedeniyle küresel bellek piyasasında tarihi bir darboğaz yaşandığını açıkladı. Nvidia’nın önemli tedarikçileri arasında yer alan şirket, özellikle yüksek bant genişlikli bellek (HBM) çiplerine yönelik talebin arz dengesini tamamen alt üst ettiğini belirtti.
Yapay zeka, bellek kapasitesini zorluyor
Micron Operasyonlardan Sorumlu Başkan Yardımcısı Manish Bhatia, yapay zeka hızlandırıcılarında kullanılan HBM çiplerinin üretim kapasitesinin büyük bir bölümünü tükettiğini söyledi. Bu durumun, akıllı telefonlar ve kişisel bilgisayarlar gibi geleneksel pazarlarda ciddi bir arz açığı yarattığı ifade edildi. Bhatia’ya göre PC ve telefon üreticileri, 2026 sonrasına yönelik bellek tedariklerini şimdiden güvence altına almaya çalışıyor.
Araştırma şirketi Counterpoint’in tahminlerine göre, artan maliyetler nedeniyle küresel akıllı telefon sevkiyatları bu yıl yüzde 2,1 oranında gerileyebilir. Dell gibi büyük PC üreticileri de tedarik sıkıntılarının ürün hatlarını etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Çinli akıllı telefon üreticileri Xiaomi ve Oppo’nun ise artan bellek maliyetleri nedeniyle 2026 hedeflerini aşağı çekmeye başladığı bildiriliyor.
Micron, üretim yatırımlarını hızlandırıyor
Yoğun talep ortamında Micron, stratejik müşterilere odaklanmak için tüketici odaklı Crucial markalı bellek işinden çekilme kararı aldı. Şirket, kapasitesini öncelikle Nvidia gibi yapay zeka altyapı tedarikçilerine ayırmayı planlıyor. Bu talebi karşılamak için tarihinin en büyük yatırım hamlelerini başlatan Micron, ABD’de bir dizi tesis inşa ediyor.
New York eyaletinde 100 milyar dolar değerinde dört yeni DRAM fabrikası kurulması planlanıyor. Idaho’da ise iki fabrikadan oluşan yeni bir üretim kompleksinin ilk ayağının 2027’de faaliyete geçmesi hedefleniyor. Bu yatırımlarla Micron, DRAM üretiminin yüzde 40’ını ABD topraklarına taşıma hedefine yaklaşıyor.
Şirket aynı zamanda Tayvan’da 1,8 milyar dolara bir fabrika arazisi satın alarak üretim kapasitesini artırmayı planlıyor. Micron’un hedefi, 2027’nin ikinci yarısında ek wafer üretimine başlamak ve küresel tedarik zincirini güçlendirmek.
Talep borsaya da yansıdı
Yapay zeka kaynaklı olağanüstü talep, bellek üreticilerinin finansal performansına da doğrudan yansıdı. Micron, SK Hynix ve Samsung Electronics hisseleri 2025 yılı boyunca güçlü bir yükseliş trendi yakaladı. SK Hynix ve Micron, 2026 yılı için planlanan tüm bellek üretim kapasitelerinin şimdiden satıldığını açıklayarak piyasadaki doygunluğa ulaşılmayan talebin boyutunu ortaya koydu.
Uzmanlar, otonom araçlar ve insansı robotlar gibi yeni alanların da önümüzdeki dönemde bellek ihtiyacını kalıcı olarak artıracağı görüşünde. Micron’un “eşi benzeri görülmemiş” olarak nitelendirdiği bu süreç, teknoloji endüstrisinin tedarik zinciri ve maliyet yapısını yeniden şekillendiriyor.
